KEVKEB YAPI
KAMPANYA

BÖLGELER

BÖLGELER

BÖLGELER

İstanbul'un ilçeleri

Vikipedi, özgür ansiklopedi
 

İstanbul ilinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde, 6 Mart 2008 tarihinde kabul edilen ve 22 Mart 2008 tarihli Resmî Gazete'de yayınlanan 5747 sayılı yasa uyarınca 39 ilçesi vardır.[1][2] Bunlardan 25'i Avrupa Yakası'nda; 14'ü ise Anadolu Yakası'nda bulunur.[3] Avrupa Yakası'nda yer alan ilçeler için telefon alan kodu 212, Anadolu Yakası'nda yer alan ilçeler içinse 216'dır.[4]

İlk belediye benzeri teşkilâtın 1855 yılında Şehremaneti adıyla kurulduğu İstanbul'da, Cumhuriyet sonrası belediye hizmetleri uzun süre Valilik tarafından verildi.[5][6] 3 Nisan 1930'da çıkarılan 1580 sayılı belediyeler yasasıyla İstanbul, 10'u il belediyesi sınırlarına dâhil olan toplam 16 şubeye bölündü.[6] Aynı yasayla şehremaneti ve şehremini gibi terimler de kullanımdan kalktı.[6]

1950'li yıllara kadar aynı şekilde yönetilen İstanbul'da ilk olarak 1954 yılında Şişli,[7] 1957 yılında ise Zeytinburnu'nun ilçe olmasıyla idarî sınırlarda ilk değişiklikler yaşandı.[8] Giderek genişleyen şehir sınırları ve artan nüfuslar nedeniyle bunu izleyen yıllarda yeni değişiklikler görüldü. 1963 yılında Gaziosmanpaşa;[9] 1987 yılında Büyükçekmece,[10] Kâğıthane,[11] Pendik[12] ve Ümraniye;[13] 1989 yılında Küçükçekmece;[14] 1990 yılında Bayrampaşa;[15] 1992 yılında Avcılar,[16] Bağcılar,[17] Bahçelievler,[18] Güngören,[19] Maltepe[20] Tuzla, Sultanbeyli;[21] 1993 yılında ise Esenler[22] bağlı bulundukları ilçelerden koparılarak bağımsız ilçeler hâline getirildiler.

Son olarak 2008 yılında Arnavutköy, Ataşehir, Başakşehir, Beylikdüzü, Çekmeköy, Esenyurt, Sancaktepe ve Sultangazi'nin de ilçe statüsüne kavuşmasıyla birlikte İstanbul iline bağlı 39 ilçe, 782 mahalle, 152 köy bulunmaktadır.[23] Tüm ilçeler, 22 Temmuz 2004 tarihinde Resmî Gazete'de yayınlanan yasayla İstanbul Büyükşehir Belediyesi hizmet alanı içine dâhil edilmiştir.[24] Yapılan düzenlemeyle il sınırları içindeki tüm belde belediyeleri de feshedildi.[2]

 

İstanbul iline bağlı ilçeler

Adlarına göre

Haritadaki yeri Adı Bulunduğu yaka Nüfusu[23] Yüzölçümü (km2)[23] Mahalle[25] Köy[25] Yoğ. (kişi/km2)
Istanbul location Adalar.svg Adalar Anadolu Yakası 15.623 11,05 5[26] - 1.413
İstanbul'un güneyinde yer alan takımadadan oluşur. Takımadada 4'ü meskûn, toplam 9 ada vardır. Nüfus bakımından İstanbul'un en küçük ilçesidir. İldeki en eski ilçelerden olup adaya bağlı köy ya da belde yoktur. Marmara Denizi'yle çevrili olan adalara ulaşım, düzenli vapur seferleriyle sağlanır. Tarih ve doğa turizmi açısından önem taşımaktadır.
 
Istanbul location Arnavutköy.svg Arnavutköy Avrupa Yakası 148.419 506,48 32[2] 9[2] 293
İstanbul'da 2008 yılında yapılan düzenlemeyle 6 ayrı ilk kademe belediyesi birleştirilerek kurulmuştur. İstanbul'un yüzölçümü bakımından 4. büyük ilçesidir. Kuzeyde Karadeniz'e kıyısı vardır. Komşuları batıda Çatalca, doğuda Eyüpsultan, güneydoğuda Başakşehir, güneyde Esenyurt ve güneybatıda Büyükçekmece'dir.
 
Istanbul location Ataşehir.svg Ataşehir Anadolu Yakası 345.588 25,87 17[27] - 13.358
2008 yılındaki düzenlemeyle ilçe statüsüne kavuşmuştur. Üsküdar'a bağlı 3, Kadıköy'e bağlı 7, Ümraniye'ye bağlı 3, Samandıra'ya bağlı 1 mahallenin birleştirilmesiyle oluşturulmuştur. Güneybatıda Kadıköy, batıda Üsküdar, kuzeyde Ümraniye, güneyde Maltepe ve doğuda Sancaktepe ilçeleriyle komşudur.
 
Istanbul location Avcılar.svg Avcılar Avrupa Yakası 322.190 41,92 10[28] - 7.685
1992 yılında Küçükçekmece'den ayrılarak ilçe hâline getirildi. TEM ve D100 karayollarının içinden geçtiği ilçede köy yerleşimi bulunmamaktadır. Doğusunda Küçükçekmece Gölü; güneyinde Marmara Denizi; batısında Beylikdüzü ve Esenyurt; kuzeyinde ise Başakşehir ile komşudur. Özellikle Küçükçekmece Gölü kıyılarında ve kuzey kesimlerde geniş boş düzlükler vardır.
 
Istanbul location Bağcılar.svg Bağcılar Avrupa Yakası 757.162 22,40 22[29] - 32.110
1992 yılında Bakırköy'den ayrılarak ilçe yapılan yerlerden biridir. 70'li yıllara değin yalnızca birkaç köye ev sahipliği yapan Bağcılar bu dönemden sonra iç göç patlamasıyla düzensiz büyüdü. Bugün en önemli karayollarının içinden geçtiği Bağcılar, İstanbul'un en kalabalık üçüncü ilçesidir. Güneyinde Bahçelievler; kuzeyinde askerî bölge ve Başakşehir; doğusunda Esenler ve Güngören, batısında Küçükçekmece ile komşudur.
 
Istanbul location Bahçelievler.svg Bahçelievler Avrupa Yakası 571.711 16,57 11[30] - 34.502
1992 yılında bağlı bulunduğu Bakırköy'den ayrılarak ilçe yapılan Bahçelievler D-100 karayoluna ve havalimanına yakınlığı nedeniyle hızla gelişmiştir. Denize kıyısı olmayan ilçenin güneyinde Bakırköy; kuzeyinde Bağcılar; doğusunda Güngören ve batısında Küçükçekmece ilçeleri yer alır.
 
Istanbul location Bakırköy.svg Bakırköy Avrupa Yakası 214.821 29,65 15[3] - 7.245
İstanbul'un en köklü ilçelerinden biri olan Bakırköy, 1992 yılındaki düzenlemelere değin İstanbul'un en büyük ilçelerindendi. Günümüzdeki biçimini 1992'de alan ilçenin güneyinde Marmara Denizi; kuzeyinde Küçükçekmece, Bahçelievler, Güngören; batısında Küçükçekmece Gölü; doğusunda ise Zeytinburnu yer alır.
 
Istanbul location Başakşehir.svg Başakşehir Avrupa Yakası 193.750 104,48 10[31] - 1.854
İstanbul'daki en yeni yerleşim bölgelerinden olan Başakşehir'de toplukonut uygulamaları yoğunluk gösteriyordu. Bölgenin giderek artan nüfusu göz önüne alınarak 2008 yılında çevre ilçelerden alınan bazı mahallelerle Başakşehir ilçesi oluşturuldu. İlçenin kuzeyinde Arnavutköy; kuzeydoğusunda Eyüpsultan; doğusunda Sultangazi ve Esenler; güneyinde Bağcılar, Küçükçekmece ve Avcılar; batısında ise Esenyurt ilçesi vardır.
 
Istanbul location Bayrampaşa.svg Bayrampaşa Avrupa Yakası 272.196 9,5 11[32] - 28.652
1990 yılında Eyüpsultan'dan ayrılarak ilçe hâline getirildi. Tarihî yarımadaya yakınlığı nedeniyle hızla büyüyen Bayrampaşa Topkapı'dan kaldırılan İstanbul Otogarı'nın da yeni adresi oldu. Batısında Esenler; güneyinde Zeytinburnu; doğusunda Eyüpsultan ve kuzeyinde Gaziosmanpaşa ile komşudur.
 
Istanbul location Beşiktaş.svg Beşiktaş Avrupa Yakası 191.513 18,04 23[33] - 10.616
İstanbul'un en seçkin semtlerinden olan Beşiktaş 1930 yılında Beyoğlu'ndan ayrılarak ilçe yapıldı. Pek çok Osmanlı yapısına ev sahipliği yapan ilçe İstanbul'un ulaşım, eğitim ve ticaret alanında en işlek noktalarındandır. Doğusunda ve güneyinde İstanbul Boğazı; batısında Şişli ve Kâğıthane; kuzeybatısında Şişli (Ayazağa); kuzeyinde ise Sarıyer ile komşudur.
 
Istanbul location Beykoz.svg Beykoz Anadolu Yakası 241.833 310,36 25[34] 20[35] 782
1930'a değin Üsküdar'a bağlı olan Beykoz bu tarihte ayrı ilçe yapıldı. İç göç ile hızla büyüyen Beykoz'da bugün yerleşimin genelde Boğaz kıyılarında yoğunlaştığı görülmektedir. İç kesimlerde çok sayıda köye de ev sahipliği yapan Beykoz'un kuzeyinde Karadeniz; doğusunda Şile; güneyinde Çekmeköy, Ümraniye ve Üsküdar; batısında ise İstanbul Boğazı yer alır.
 
Istanbul location Beylikdüzü.svg Beylikdüzü Avrupa Yakası 186.847 37,74 10[2] - 4.950
2008 yılındaki düzenlemelerle ilçe hâline getirilen Beylikdüzü büyük ölçüde Büyükçekmece ilçesine bağlı belde belediyelerinin derlenmesiyle oluşturuldu. Bu nedenle birbirinden kopuk bir yapılanmanın göze çarptığı ilçenin güneyinde ve batısında Marmara Denizi; kuzeybatısında Büyükçekmece; kuzeyinde Esenyurt; doğusunda ise Avcılar ilçesi bulunur.
 
Istanbul location Beyoğlu.svg Beyoğlu Avrupa Yakası 247.256 8,96 45[36] - 27.595
İstanbul'un en köklü ilçelerinden olan Beyoğlu Eski İstanbul'da Suriçi'nin ardından ikinci bir şehir merkezi durumundaydı. O dönemde gayrimüslim nüfusun yoğun yaşadığı Beyoğlu, kentte kültür ve sanatın merkeziydi. Bugün de İstanbul'un en işlek merkezlerine ev sahipliği yapan Beyoğlu ilçesinin doğusunda İstanbul Boğazı; güneyinde ve batısında Haliç (Eyüpsultan); kuzeyinde Şişli ve Kâğıthane; kuzeydoğusunda ise Beşiktaş ilçesi vardır.
 
Istanbul location Büyükçekmece.svg Büyükçekmece Avrupa Yakası 151.954 157,68 23[37] - 963
Büyükçekmece Gölü'nün Marmara Denizi'yle birleştiği bölgede gelişen Büyükçekmece, 1987 yılında Çatalca'dan ayrılarak ilçe hâline getirildi. Kuzeye gittikçe yerleşim seyrekleşir ve geniş boş düzlükler başlar. İlçenin merkezinde Büyükçekmece Gölü; güneyinde Marmara Denizi; batısında Silivri; kuzeybatısında ve kuzeyinde Çatalca; kuzeyinde Arnavutköy; doğusunda Beylikdüzü ve Esenyurt vardır.
 
Istanbul location Çatalca.svg Çatalca Avrupa Yakası 61,566 1.040,42 9[38] 27[38] 59
İstanbul'un yüzölçümü olarak en büyük ilçesi olan Çatalca Osmanlı döneminde de ayrı bir kazaydı. Nüfus olarak Adalar ve Şile'den sonra İstanbul'un en seyrek nüfuslu ilçelerinden biridir. Batısında Tekirdağ ili ve Silivri; kuzeyinde Karadeniz; güneyinde Büyükçekmece ve doğusunda Arnavutköy'le komşudur.
 
Istanbul location Çekmeköy.svg Çekmeköy Anadolu Yakası 135.603 148,02 17[39] 4[39] 916
Ömerli, Alemdağ ve Taşdelen beldelerinin bir araya getirilmesiyle 2008 yılında oluşturulan Çekmeköy ilçesinin doğusunda Şile ve Ömerli Baraj Gölü; kuzeyinde Beykoz; batısında Ümraniye; güneyinde Sancaktepe ilçesi yer alır. İlçe topraklarının büyük bölümünü engebeli topraklar oluşturur.
 
Istanbul location Esenler.svg Esenler Avrupa Yakası 468.448 18,51 17[40] - 25.307
Cumhuriyet dönemine değin büyük Rum köylerine ev sahipliği yapan Esenler önceleri Bakırköy'e bağlıyken Güngören ilçe yapılınca buraya katıldı. Daha sonra 1993 yılında ayrı bir ilçe hâline getirilen Esenler'in batısında Bağcılar; güneyinde Güngören; doğusunda Bayrampaşa; güneydoğusunda Zeytinburnu; kuzeydoğusunda Gaziosmanpaşa ve Sultangazi; kuzeyinde ise Başakşehir ilçesi bulunur.
 
Istanbul location Esenyurt.svg Esenyurt Avrupa Yakası 624.733 43,12 43[41] - 7.776
Kıraç, Yakuplu, Avcılar ve Bahçeşehir'e bağlı mahallelerin derlenmesiyle 2008 yılında ilçe hâline getirilen Esenyurt önemli karayollarının birleştiği bir noktada yer alır. Batısında Büyükçekmece; doğusunda Avcılar; güneyinde Beylikdüzü; kuzeyinde Başakşehir ve Arnavutköy ile komşudur. İstanbul'un en kalabalık ilçesidir.
 
Istanbul location Eyüp.svg Eyüpsultan Avrupa Yakası 405.845 228,14 21[42] 7[43] 13.924
1936 yılında Fatih ve Beyoğlu ilçelerine bağlı bölgelerin birleştirilmesiyle kurulan Eyüpsultan ilçesi İstanbul'un önemli tarihî merkezlerinden biridir. Karadeniz kıyılarına kadar uzansa da Eyüpsultan'da nüfus Haliç çevresinde yoğunlaşmıştır. O-2 yolunun kuzeyinde yerleşim hemen hemen kesilir. İlçenin güneyinde Beyoğlu, Haliç, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa ve Kâğıthane; doğusunda Sarıyer (Ayazağa dahil); batısında Arnavutköy, Sultangazi ve Başakşehir; kuzeyinde Karadeniz vardır.
 
Istanbul location Fatih.svg Fatih Avrupa Yakası 455.498 15,93 57 - 27.965
Cumhuriyetin ilk yıllarında Suriçi'nde yalnızca İstanbul merkez ilçesi varken, daha sonra görev alanı Fatih ve Eminönü olmak üzere ikiye bölündü. 2008 yılında Eminönü ilçesi feshedilerek Fatih'e katıldı ve tarihî yarımadada yine tek bir ilçe oluşturuldu. İstanbul'un tarihî merkezi olan Fatih ilçesi turizm ve ekonominin en canlı olduğu noktalardandır. Kuzeyinde Haliç; güneyinde Marmara Denizi, doğusunda İstanbul Boğazı; batısında Zeytinburnu ve Eyüpsultan ilçeleriyle komşudur.
 
Istanbul location Gaziosmanpaşa.svg Gaziosmanpaşa Avrupa Yakası 464.109 11,67 16[44] - 39.769